Jetten en Prinsjesdag
Het was Prinsjesdag zoals alleen Nederland het kan doen: een zee van hoedjes, een leger ambtenaren in nette jassen en één troonrede die meer glimt van retoriek dan van concrete cijfers. Terwijl onze koning op monotone wijze de troonrede voorlas, controleerde Jetten, of de koning zich wel aan de tekst hield. Jetten en Prinsjesdag tekenend voor deze tijd.
In dat ceremonieel circus stond onze Rob glazig als Pinokkio te kijken naar zijn ministerraad. Hoopvol hoopte hij op goedkeurende knikjes. Want tenslotte had hij de hele nacht geploeterd, niet met een pen, maar met een kabeltje. Hij had de nieuwste AI aangeschaft, want deze keer geen loze beloften. Deze keer belooft de machine—want die liegt niet. Tenminste, niet bewust.
Jetten had zich goed voorbereid. Samen met AI lag de begroting al klaar. En de talloze excuses waren ook al klaar.
“Geachte aanwezigen,” begon de koning met monotone charme. “Wij beloven: gratis wind voor iedereen, eeuwige zon voor ondernemers en een landelijke nap-up voor elke burger tussen 13:00 en 14:00 op woensdag.”
Jetten knipperde. “Dat klinkt… ambitieus.”
Opeens moest hij even aan oom Donald Trump denken. Die schroomde ook niet om van alles te beloven: “Al acht oorlogen heb ik beëindigd. Elke Amerikaan krijgt $5000, als die op mij stemt.
“Ambitie is in de data,” dacht Rob, “Data zegt: mensen houden van gratis dingen. Data zegt ook: mensen houden van middagdutjes. Logische extrapolatie: gratis wind + nationale siësta.”
Toen werd de troonrede bijna uitbundig: “Belofte 137: vanaf volgend jaar krijgt elke inwoner een persoonlijk energie-advies van een drone. Belofte 138: verkeersboetes verdwijnen, worden vervangen door complimenten. Belofte 139: de Waddeneilanden krijgen een tweede boot. Betaald in wilskracht.”
Bij de koffie tijdens de nazit zei Jetten tegen zijn team: “Oké, we stoppen met AI voor de Troonrede. We gebruiken ‘m wel voor de kamer debatten. Iedereen knikte. Niemand twijfelde eraan dat in de toekomst “loze beloften” een marketingcategorie zouden worden. Zoiets klinkt immers beter dan “verwachte” politieke ambities. En wanneer later iemand vroeg of Jetten nu echt AI gebruikte om beleid te maken, antwoordde hij droog: “Nee, we gebruiken AI om beloften te polijsten. De echte beloftes? Die blijven een open source-project: door de politiek geüpdatet, met bug fixes na elke verkiezing.”
Knipogend naar zijn vriend, sprak hij bijna onhoorbaar: “Ach, de gewone burgers en boeren snappen dit toch allemaal niet. En over twintig jaar hebben we die niet meer nodig. Dan is de hele Veluwe dankzij AI getransformeerd tot een stedenagglomeratie van 600.000 inwoners.”
Terwijl de menigte in de Ridderzaal applaudisseerde, wist iedereen één ding: met AI kan je je beloften laten schitteren, vreugde veroorzaken en op de sociale media viraal gaan. Of ze nagekomen worden? Dat is niet belangrijk. Jetten beloofde verandering, maar het enige dat hij echt veranderde, was de hoeveelheid tijd die hij nodig had om ons te laten geloven dat hij iets deed. Ach, Jetten en Prinsjesdag, gewoon een enge droom.